Chcemy nadal tworzyć dla Ciebie wartościowe treści
i docierać z Dobrą Nowiną do wszystkich zakątków internetu.
Twoje wsparcie jest dla nas bardzo ważne.
RAZEM na pewno DAMY RADĘ!
Temat Matki Bożej karmiącej Dzieciątko Jezus był na przestrzeni wieków wielokrotnie podejmowany przez najwybitniejszych artystów. Zaowocowało to przepięknymi freskami, manuskryptami, obrazami i rzeźbami.
Obrazy Matki Boskiej Karmiącej
Najstarsze przedstawienia Matki Boskiej Karmiącej zachowały się w rzymskich katakumbach Pryscylli. Na jednym z nich pojawia się Maryja, Jezus i prorok Balaam, wskazujący palcami na gwiazdę. Gest ten nawiązuje do biblijnego tekstu z Księgi Liczb (24,15-17):
I wygłosił swoje pouczenie, mówiąc:
«Wyrocznia Balaama, syna Beora;
wyrocznia męża, który wzrok ma przenikliwy;
(…) wschodzi Gwiazda z Jakuba,
a z Izraela podnosi się berło.
Ono to zmiażdży skronie Moabu,
a także czaszki wszystkich synów Seta.
Galaktotrophousa
W czasach świetności Bizancjum chrześcijanie wschodni spopularyzowali wizerunek Matki Boskiej Karmiącej. Określenie Galaktotrophousa pochodzi z greckiego galakt – mleko oraz trophein – odżywiać lub pielęgnować. Tradycja przedstawiania Matki Bożej Mlecznej w formie ikony przetrwała do dziś w sztuce prawosławnej.
![VIRGIN LACTANS](https://pl-staging.aleteia.org/wp-content/uploads/sites/9/2022/12/VIRGIN-LACTANS-GALAKTOTROPHOUSA-Tzim78-CC-BY-SA-4.0.jpg?w=800)
![VIRGIN LACTANS](https://pl-staging.aleteia.org/wp-content/uploads/sites/9/2022/12/VIRGIN-LACTANS-GALAKTOTROPHOUSA-shakko-CC-BY-SA-3.0.jpg?w=800)
Matka Boska Mleczna
W średniowieczu nastąpił rozkwit kultu Matki Boskiej. W całej Europie powstały niezliczone kościoły ku jej czci. Wizerunki Maryi karmiącej piersią Dzieciątko Jezus pojawiły w wielu miejscach, poczynając od małych formatów (księgi z Liturgią Godzin), kończąc na ołtarzach czy kaplicach.
W Psałterzu z Amesbury (poł. XIII w.), przechowywanym w Oksfordzie, znajduje się piękna miniatura przedstawiająca Matkę Boską Karmiącą.
Gotyk obfituje w przedstawienia karmiącej Maryi. Warto wymienić dzieło Ambrogio Lorenzettiego (1285-1348) przechowywane w Pinacoteca Nazionale w Sienie, Barnaby z Modeny (1328-1386), Jacobello z Fiore (1370-1439), Lorenzo z Saragossy (1363-1406) czy Hansa Memlinga (1433-1494).
![VIRGIN LACTANS](https://pl-staging.aleteia.org/wp-content/uploads/sites/9/2022/12/WEB3-VIRGIN-LACTANS-MODENA-JMCC1-CC-BY-SA-4.0.jpg?w=1024)
![VIRGIN LACTANS](https://pl-staging.aleteia.org/wp-content/uploads/sites/9/2022/12/VIRGIN-LACTANS-ZARAGOZA-PD.jpg?w=800)
![VIRGIN LACTANS](https://pl-staging.aleteia.org/wp-content/uploads/sites/9/2022/12/VIRGIN-LACTANS-JACOBELLO-DEL-FIORE-PAINTING-Sailko-CC-BY-3.0.jpg?w=800)
Matka Boska Karmiąca w sztuce renesansu
W epoce renesansu nie brakuje wizerunków karmiącej Maryi (łac. Virgo Lactans).
Leonardo da Vinci (1452-1519) namalował kilka takich obrazów. W 1510 r. stworzył najbardziej znane dzieło, Madonna Litta (w Muzeum Ermitażu w Petersburgu). Słowo “Litta” pochodzi od nazwiska szlacheckiej rodziny z Mediolanu. Płótno należało do niej przez wieki. W XIX w. nabył je car Aleksander II.
Ołtarz Bardi autorstwa Sandro Botticellego (1444-1510) przedstawia Matkę Boską Mleczną w otoczeniu Jana Chrzciciela i Jana Ewangelisty. Został zamówiony przez Giovanniego d’Agnolo de Bardiego, florenckiego bankiera, do jego rodzinnej kaplicy w kościele Św. Ducha.
![Sandro Boticelli, Madonna ze świętymi Janem Chrzcicielem i Janem Ewangelistą](https://pl-staging.aleteia.org/wp-content/uploads/sites/9/2023/01/sandro-boticelli-matka-boska-karmiaca-obraz-02.jpg?w=1024)
Proste, a jednocześnie intymne ujęcie, proponuje Tycjan (1477-1576).
![VIRGIN LACTANS](https://pl-staging.aleteia.org/wp-content/uploads/sites/9/2022/12/VIRGIN-LACTANS-TIZIANO-VECELLIO-PAINTING-PD.jpg?w=800)
El Greco i Dürer
Wśród flamandzkich malarzy okresu renesansu wyróżnia się Joos van Cleve (1485 -1541) czy Roger van der Weyden (1400-1464).
![VIRGIN LACTANS](https://pl-staging.aleteia.org/wp-content/uploads/sites/9/2022/12/VIRGIN-LACTANS-ROGER-VAN-DER-WEYDEN-PAINTING-Nicolas-Perez-CC-BY-SA-4.0.jpg?w=800)
Albrecht Dürer (1471-1528), najsłynniejszy niemiecki artysta renesansu, wykorzystał temat do stworzenia jednych z piękniejszych dzieł w swoim dorobku. Jedno znajduje się w Kunsthistorisches w Wiedniu, drugie w National Gallery w Londynie.
![Matka Boża z Dzieciątkiem, Albrecht Dürer](https://pl-staging.aleteia.org/wp-content/uploads/sites/9/2023/01/madonna-z-dzieciatkiem-albrecht-durer.jpg?w=849)
W typowym dla siebie stylu El Greco (1541-1614) przedstawił Świętą Rodzinę w towarzystwie św. Anny. Dzieło przechowywane jest w Hospital de Tavera w Toledo.
![VIRGIN LACTANS](https://pl-staging.aleteia.org/wp-content/uploads/sites/9/2022/12/VIRGIN-LACTANS-EL-GRECO-PAINTING-PD.jpg?w=800)
Sztuka baroku
Barok obfituje w przedstawienia Matki Boskiej Mlecznej. Jedna z niewielu artystek tego okresu, Artemisia Gentileschi (1593-1656), znalazła źródło inspiracji w historii chrześcijaństwa. Przynajmniej dwukrotnie przedstawiła Matkę Boską jako dostojną kobietę obejmującą i karmiącą dziecko. Być może w jednym z dzieł artystka nawiązała do osobistej historii. Bardzo kochała swoją matkę. Odeszła ona, gdy Artemisia była dzieckiem.
![VIRGIN LACTANS](https://pl-staging.aleteia.org/wp-content/uploads/sites/9/2022/12/VIRGIN-LACTANS-ARTEMISIA-GENTILESCHI-PAINTING-PD.jpg?w=800)
Inna kobieta, hiszpańska rzeźbiarka Luisa Roldán (1652-1706), uchwyciła siłę matczynej miłości w licznych pracach wykonanych z niezwykłą precyzją.
![VIRGIN LACTANS](https://pl-staging.aleteia.org/wp-content/uploads/sites/9/2022/12/VIRGIN-LACTANS-LUISA-ROLDAN-RELIEF-SPAIN-Jl-FilpoC-CC-BY-SA-4.0.jpg?w=850)
Rubens i Rembrandt
Odpoczynek w czasie ucieczki do Egiptu to tytuł obrazu Francisco de Zurbarána(1598-1664). W intymnej scenie św. Józef z czułością obserwuje, jak jego żona karmi piersią Dzieciątko. Nie jest to jedyny wizerunek Matki Boskiej Mlecznej pędzla Zurbarána. W Moskwie znajduje się inny obraz, oddający talent hiszpańskiego geniusza.
![VIRGIN LACTANS](https://pl-staging.aleteia.org/wp-content/uploads/sites/9/2022/12/VIRGIN-LACTANS-FRANCISCO-DE-ZURBARAN-PAINTING-mfab-CC-BY-SA-4.0.jpg?w=800)
Pedro Pablo Rubens (1577-1640) przedstawił Matkę karmiącą we właściwym dla siebie stylu. To piękna kobieta, o krągłych, rubensowskich kształtach. Z jej piersi wprost wytryska mleko. Obraz datowany jest na początek XVII wieku.
![VIRGIN LACTANS](https://pl-staging.aleteia.org/wp-content/uploads/sites/9/2022/12/VIRGIN-LACTANS-PETER-PAUL-RUBENS-PAINTING-PD.jpg?w=850)
Rembrandt van Rijn (1606-1669) umieścił Świętą Rodzinę we wnętrzu barokowego domu. Temat Matki Boskiej Karmiącej podejmował w kilku innych swoich obrazach.
![VIRGIN LACTANS](https://pl-staging.aleteia.org/wp-content/uploads/sites/9/2022/12/VIRGIN-LACTANS-REMBRANDT-PAINTING-PD.jpg?w=800)