Aleteia logoAleteia logoAleteia
wtorek 29/11/2022 |
Aleteia logo
Kościół
separateurCreated with Sketch.

Papież: Odwagi, my wszyscy, ludzie starsi! Mamy wielką misję w świecie!

POPE FRANCIS - VATICAN - ST. Peter's Square - Audience

Antoine Mekary | ALETEIA

Katolicka Agencja Informacyjna - 25.05.22

Z jednej strony mamy do czynienia z postępem, a drugiej strony dusza, która potrzebuje czegoś innego, wybiera drogę zabobonów, która ostatecznie prowadzi do czarnoksięstwa.

„Nauka oczywiście idzie do przodu i jest dobrem. Ale mądrość życiowa to coś zupełnie innego i wydaje się, że utknęła w martwym punkcie” – powiedział papież Franciszek podczas dzisiejszej audiencji ogólnej.

Księga Koheleta

Drodzy bracia i siostry, dzień dobry! W naszej refleksji nad starością – kontynuujemy naszą refleksję nad starością. Stajemy dziś twarzą w twarz z Księgą Koheleta, kolejnym klejnotem zawartym w Biblii. Przy pierwszej lekturze ta krótka księga uderza i wprawia w zakłopotanie swoim słynnym refrenem: „wszystko jest marnością”, wszystko jest „mgłą”, „dymem”, „pogonią za wiatrem”.

Zaskakujące jest to, że w Piśmie Świętym znajdujemy takie sformułowania, które stawiają pytanie o sens istnienia. Istotnie ciągłe oscylowanie Koheleta między sensem a bezsensem jest ironicznym przedstawieniem wiedzy o życiu oderwanej od umiłowania sprawiedliwości, której gwarantem jest Boży sąd. Zakończenie Księgi wskazuje drogę wyjścia z tej próby: „Boga się bój i przykazań Jego przestrzegaj, bo cały w tym człowiek!” (12, 13) – to rada na rozwiązanie tego problemu.

W starości nadchodzi rozczarowanie

W obliczu rzeczywistości, która w pewnych momentach zdaje się mieścić w sobie wszystkie przeciwieństwa, zastrzegając dla nich to samo przeznaczenie, jakim jest skończenie w nicości, jedynym lekarstwem na bolesne rozczarowanie może nam się także zdawać droga obojętności.

Rodzą się w nas takie pytania jak: Czy nasze wysiłki zmieniły świat? Czy ktoś może zapewnić różnicę między sprawiedliwym, a niesprawiedliwym? Zdaje się, że to wszystko jest bezużyteczne. Dlaczego podejmować tak wiele wysiłków?

Jest to rodzaj intuicji negatywnej, która może pojawić się w każdym okresie życia, ale nie ulega wątpliwości, że starość sprawia, iż niemal nieuniknione jest spotkanie z rozczarowaniem.

W starości nadchodzi rozczarowanie. I dlatego decydujące znaczenie ma protest starości wobec demoralizujących skutków tego rozczarowania: jeśli osoby starsze, który widziały już niemal wszystko, zachowają niezachwiane umiłowanie sprawiedliwości, to jest nadzieja dla miłości, a także dla wiary.

A dla współczesnego świata przejście przez ten kryzys, kryzys zbawienny, ma znacznie kluczowe, ponieważ kultura, która stara się wszystko zmierzyć i wszystkim manipulować, powoduje w końcu zbiorową utratę wiary w sens, utratę wiary w miłość, utratę wiary w dobro.

Zobacz nasze wideo z tej audiencji:

Paraliż duszy

Ta utrata wiary odbiera nam chęć do działania. Rzekoma „prawda”, która ogranicza się do rejestrowania świata, głosi również swoją obojętność wobec przeciwieństw i skazuje je bezsprzecznie na upływ czasu i los nicości.

W tej formie – pod płaszczykiem naukowości, ale też formie bardzo niewrażliwej i bardzo amoralnej – współczesne poszukiwanie prawdy uległo pokusie całkowitego porzucenia umiłowania sprawiedliwości. Nie wierzy ono już w swoje przeznaczenie, w swoją obietnicę, w swoje odkupienie.

Dla naszej współczesnej kultury, która chciałaby oddać praktycznie wszystko w ręce ścisłego poznania rzeczy, pojawienie się tego nowego cynicznego racjonalizmu – który łączy poznanie z nieodpowiedzialnością – ma bardzo poważne następstwa. Bowiem wiedza, która zwalnia nas z moralności, wydaje się początkowo źródłem wolności, energii, ale szybko zamienia się w paraliż duszy.

Urojenie wszechwiedzą

Kohelet, z właściwą sobie ironią, demaskuje już tę zgubną pokusę wszechmocy wiedzy – „urojenie wszechwiedzą” – która rodzi bezsilność woli. Mnisi starożytnej tradycji chrześcijańskiej dokładnie rozpoznali tę chorobę duszy, która nagle odkrywa próżność wiedzy bez wiary i bez moralności, iluzję prawdy bez sprawiedliwości.

Nazwali to „acedią”. Jest to pokusa wszystkich, także osób starszych. Nie jest to zwykłe lenistwo, lecz coś więcej. Nie jest to jedynie depresja. Acedia jest raczej poddaniem się wiedzy świata bez zamiłowania do sprawiedliwości i wynikającego zeń działania.

Pustka sensu i siły, którą otwiera ta wiedza, odrzucająca wszelką odpowiedzialność etyczną i wszelkie przywiązanie do prawdziwego dobra, nie jest nieszkodliwa.

Nie tylko odbiera siły pragnieniu dobra: wręcz przeciwnie otwiera drzwi dla agresywności sił zła. Są to siły rozumu oszalałego, który stał się cyniczny z powodu nadmiaru ideologii.

Społeczeństwo znużenia

Istotnie, przy całym naszym postępie i całym naszym dobrobycie naprawdę staliśmy się „społeczeństwem znużenia”. Pomyślnie o tym nieco: jesteśmy „społeczeństwem znużenia”. Mieliśmy zapewnić powszechny dobrobyt, a tolerujemy naukowo wybiórczy rynek zdrowia.

Mieliśmy wyznaczyć granicę nie do pokonania dla pokoju, a widzimy coraz więcej bezwzględnych wojen przeciwko bezbronnym ludziom. Nauka oczywiście idzie do przodu i jest dobrem. Ale mądrość życiowa to coś zupełnie innego i wydaje się, że utknęła w martwym punkcie.

Wreszcie, ten pozbawiony uczuć i nieodpowiedzialny racjonalizm odbiera także sens i energię poznaniu prawdy. Nie jest przypadkiem, że mamy sezon fałszywych wiadomości, zbiorowych przesądów i prawd pseudonaukowych.

To dziwne, że w tej kulturze wiedzy, poznania wszystkich rzeczy a także precyzji poznania rozpowszechniło się bardzo wiele zabobonów, zabobonów „uczonych”, zabobonów z pewną kulturą, które prowadzą do życia zabobonnego.

Ludzie starsi: bogaci w mądrość i poczucie humoru

Z jednej strony mamy do czynienia z postępem, z inteligencją w poznawaniu rzeczy u podstaw, a drugiej strony, dusza, która potrzebuje czegoś innego, wybiera drogę zabobonów, która ostatecznie prowadzi do czarnoksięstwa. Starość może nauczyć się od ironicznej mądrości Koheleta sztuki wydobywania na światło dzienne oszustwa ukrytego w ułudzie prawdy umysłu pozbawionego umiłowania sprawiedliwości.

Ludzie starsi, bogaci w mądrość i poczucie humoru, robią dla młodych wiele dobrego! Chronią ich przed pokusą smutnej, pozbawionej mądrości życiowej wiedzy o świecie. Ci starsi przyprowadzają tych młodych na nowo do obietnicy Jezusa: „Błogosławieni, którzy łakną i pragną sprawiedliwości, albowiem oni będą nasyceni” (Mt 5, 6).

To oni będą w młodych zasiewali głód i pragnienie sprawiedliwości. Odwagi, idźmy naprzód, my wszyscy ludzie starsi! Mamy bardzo wielką misję w świecie. Ale nie szukajmy schronienia w tym nieco nierealistycznym, niekonkretnym, pozbawionym korzeni idealizmie. Nazwijmy go jasno – w zabobonach życia. Dziękuję.

Strzelanina w USA

Na zakończenie dzisiejszej audiencji ogólnej Ociec Święty nawiązał do wczorajszej tragicznej strzelaniny, jaka miała miejsce w szkole podstawowej w mieście Uvalde w Teksasie w USA. Zginęło w niej co najmniej 21 osób, z których zdecydowana większość to dzieci. Według policji zabójcą był 18-letni Salvador Romas, członek lokalnej społeczności latynoskiej, zabity na miejscu przez siły porządkowe.

„Ubolewając z powodu masakry w szkole podstawowej w Teksasie modlę się za zabite dzieci, dorosłych i ich rodziny. Czas powiedzieć dość niekontrolowanemu handlowi bronią. Zaangażujmy się wszyscy, aby takie tragedie nie mogły się już nigdy więcej wydarzyć” – powiedział Franciszek.

Ubolewania z powodu strzelaniny w Uvalde wyraziła także Konferencja Biskupów Katolickich USA, apelując do polityków o położenie kresu tej „epidemii zła i przemocy”.

Zobacz nasze wideo z tej audiencji:

[Do wiernych z Polski]

Serdecznie pozdrawiam Polaków. Wczoraj obchodziliśmy wspomnienie Najświętszej Maryi Panny Wspomożycielki Wiernych. W naszych modlitwach zawierzajmy Jej szczególnie sprawę pokoju na Ukrainie i na całym świecie. Niech Matka Boża uczy nas solidarności z ludźmi doświadczonymi tragedią wojny i wyjedna pojednanie narodów. Wszystkim wam z serca błogosławię.

tłum. o. Stanisław Tasiemski OP
KAI/ks

Tags:
papież Franciszekstarość
Wesprzyj Aleteię!

Jeśli czytasz ten artykuł, to właśnie dlatego, że tysiące takich jak Ty wsparło nas swoją modlitwą i ofiarą. Hojność naszych czytelników umożliwia stałe prowadzenie tego ewangelizacyjnego dzieła. Poniżej znajdziesz kilka ważnych danych:

  • 20 milionów czytelników korzysta z portalu Aleteia każdego miesiąca na całym świecie.
  • Aleteia ukazuje się w siedmiu językach: angielskim, francuskim, włoskim, hiszpańskim, portugalskim, polskim i słoweńskim.
  • Każdego miesiąca nasi czytelnicy odwiedzają ponad 50 milionów stron Aletei.
  • Prawie 4 miliony użytkowników śledzą nasze serwisy w social mediach.
  • W każdym miesiącu publikujemy średnio 2 450 artykułów oraz około 40 wideo.
  • Cała ta praca jest wykonywana przez 60 osób pracujących w pełnym wymiarze czasu na kilku kontynentach, a około 400 osób to nasi współpracownicy (autorzy, dziennikarze, tłumacze, fotografowie).

Jak zapewne się domyślacie, za tymi cyframi stoi ogromny wysiłek wielu ludzi. Potrzebujemy Twojego wsparcia, byśmy mogli kontynuować tę służbę w dziele ewangelizacji wobec każdego, niezależnie od tego, gdzie mieszka, kim jest i w jaki sposób jest w stanie nas wspomóc.

Wesprzyj nas nawet drobną kwotą kilku złotych - zajmie to tylko chwilę. Dziękujemy!

Top 10
Zobacz więcej
Newsletter
Aleteia codziennie w Twojej skrzynce e-mail