Aleteia logoAleteia logoAleteia
sobota 13/08/2022 |
Aleteia logo
Aktualności
separateurCreated with Sketch.

„Ubranie miałem całe we krwi”. Zmarł Edward Paczkowski, ostatni romski więzień Auschwitz

EDWARD PACZKOWSKI

Steve Allen | Shutterstock | Archiwum Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau

Karol Wojteczek - 22.12.21

Jak podało Stowarzyszenie Romów w Polsce, w wieku 91 lat zmarł Edward Paczkowski, ostatni żyjący więzień KL Auschwitz pochodzenia romskiego.

Edward Paczkowski urodził się w 1930 r. w Grabowie. Przed wybuchem II wojny światowej należał do ZHP. W okresie okupacji niemieckiej, za namową brata, zaangażował się w działalność konspiracyjną w Armii Krajowej, pełniąc funkcję łącznika i wywiadowcy. Przysięgę na krzyż złożył tuż po ukończeniu 12 roku życia, w samych początkach istnienia AK, wiosną 1942 r.

W lecie 1942 r. chłopaka aresztowało Gestapo. Po wielu przesłuchaniach połączonych ze strasznym biciem, znaleźliśmy się w więzieniu w Radomiu. Mimo licznych szykan i tortur zdołałem wszystko wytrzymać i co najważniejsze – nie złamać przysięgi złożonej bratu przed Panem Bogiem– podkreślał później Edward Paczkowski.

29 września 1942 r. dwunastolatek trafił do KL Auschwitz-Birkenau. W 1944 r. został przewieziony do obozu koncentracyjnego Buchenwald. Rok później trafił do Bergen-Belsen, gdzie 17 kwietnia 1945 r. doczekał uwolnienia. W KL Auschwitz zginęły jego matka i siostra.

Na każdym apelu byliśmy wyczytywani. Jak był twój numer, musiałeś się odezwać. W pewnym momencie zapadła cisza. Zaczęli szukać w szeregach, kto się nie odezwał. To byłem ja. Zostałem pobity, skopany, ubranie miałem całe we krwi. To była moja pierwsza lekcja w obozie. Bardzo szybko trzeba było nauczyć się języka niemieckiegowspominał swoje początki w Auschwitz Edward Paczkowski.

W obozie zagłady Auschwitz-Birkenau niemieccy okupanci umieścili ok. 23 tys. osób pochodzenia romskiego. Ok. 21 tys. z nich straciło tam życie – w komorach gazowych, na skutek chorób i głodu. W trakcie „Porajmos” [„wchłonięcia” – słowo stanowi romski odpowiednik dla słowa „Holokaust” – red.] zginęło łącznie od 220 do nawet 600 tys. Romów i Sinti. Edward Paczkowski przeżył prawdopodobnie jedynie dlatego, że udało mu się ukryć przed Niemcami swoje pochodzenie.

Tags:
AuschwitzII wojna światowaśmierć
Wesprzyj Aleteię!

Jeśli czytasz ten artykuł, to właśnie dlatego, że tysiące takich jak Ty wsparło nas swoją modlitwą i ofiarą. Hojność naszych czytelników umożliwia stałe prowadzenie tego ewangelizacyjnego dzieła. Poniżej znajdziesz kilka ważnych danych:

  • 20 milionów czytelników korzysta z portalu Aleteia każdego miesiąca na całym świecie.
  • Aleteia ukazuje się w siedmiu językach: angielskim, francuskim, włoskim, hiszpańskim, portugalskim, polskim i słoweńskim.
  • Każdego miesiąca nasi czytelnicy odwiedzają ponad 50 milionów stron Aletei.
  • Prawie 4 miliony użytkowników śledzą nasze serwisy w social mediach.
  • W każdym miesiącu publikujemy średnio 2 450 artykułów oraz około 40 wideo.
  • Cała ta praca jest wykonywana przez 60 osób pracujących w pełnym wymiarze czasu na kilku kontynentach, a około 400 osób to nasi współpracownicy (autorzy, dziennikarze, tłumacze, fotografowie).

Jak zapewne się domyślacie, za tymi cyframi stoi ogromny wysiłek wielu ludzi. Potrzebujemy Twojego wsparcia, byśmy mogli kontynuować tę służbę w dziele ewangelizacji wobec każdego, niezależnie od tego, gdzie mieszka, kim jest i w jaki sposób jest w stanie nas wspomóc.

Wesprzyj nas nawet drobną kwotą kilku złotych - zajmie to tylko chwilę. Dziękujemy!

Top 10
Zobacz więcej
Newsletter
Aleteia codziennie w Twojej skrzynce e-mail